62# Y – Cem Akaş

“Bacaklarının arasında ne olduğu önemli değil, kafanda ne olduğu, kalbinde ne olduğu önemli, neler düşündüğün, neler yaptığın, insanlara neler verebileceğin, insanlara nasıl davrandığın önemli.”



Y
Cem Akaş
Can Yayınları

Distopya
3 (5 üzerinden)

2019’a girmeden önce hazırladığım okuma listemdeki kitaplardan biri olan Y, daha önce aşina olmadığım tuhaf bir distopik evrenin kapılarını sonuna kadar açmasını umduğum bir kitaptı. Öncelikle şunu söylemeliyim. Daha önceden Cem Akaş‘ın hiçbir kitabını okumadım. Yazara dair en ufak bir bilgim yoktu. Dolayısıyla kitabın arka kapak yazısı beni bir miktar etkiledi. (Bu sebeple arka kapak yazılarını ve önsözü okumayı pek sevmem ya.) Acaba erkeklerin yok edildiği, onlara ait en ufak bir kalıntının bile bırakılmadığı ve sadece kadınların egemen olduğu bir dünya nasıl olabilirdi? Hem de bir yazarın hayal dünyasında? Erkek bir yazarın?

“O güne dek başkalarını çok üzdün, başkaları seni çok reddetti, istenmediğini hissetmediğin zamanlar sayılabilecek kadar az oldu, ama hiçbiri, hiçbiri, diye yineleyeceksin kendine, seni bu kadar sarsmamış…
Hayata karşı bir daha hiç bu kadar süngüsü düşmüş olmayacaksın.”

Y, sadece kadınların yaşadığı tuhaf bir evreni konu alan bir distopya. Ciddi ciddi erkeklerin soyu tükenmiş. Kibirlerinden ve bencilliklerinden salgın bir hastalığa tutulmuşlar ve Y kromozomu işlevsiz bir hale gelmiş. Hepsi tamamen yok olmuş. Hatta bir süre sonra, kadınlar ataerkil yapıdan nefret ettiği için erkeklerin ürettiği her türlü eşyayı, eseri, şarkıyı, içeriği, aklınıza -ne gelirse- her şeyi imha etmişler. Erkek elinden çıkma ürünlerin tümüne öcü muamelesi göstermişler. Kulağa oldukça tuhaf geliyor öyle değil mi? İşte bu ortamda nereden geldiği belli olmayan erkek bir bebek ortaya çıkıyor. Constantine. Evli iki kadının kapılarının önüne bırakılmış. Kimin, neden bıraktığı bilinmiyor. Bu iki kadın, çocuğu bir şekilde evlat edinip erkek olduğunu gizleyerek kız gibi büyütmeye çalışıyorlar. Ta ki Constantine ergenliğe girene ve en asi çağlarını yaşayana dek.

” Bu acı büyük bir güçlülük hissi verecek sana, bazı acıların böyle olduğunu yıllar içinde öğreneceksin.”

Constantine’nin büyüyüşünü gözlemlerken anaerkil düzende ailesinin ve toplumun onun üzerindeki psikolojik baskısını ve cinsel kimliğinin nasıl yok sayıldığını okuyoruz.

“…yüzeyde normal görünen insanların ve ilişkilerin altında büyük cehennem kuyuları bulunabileceği fikri seni çok cezbetmişti.”

Kitap üç farklı bölümden oluşuyor. Normalde hoşuma gidebilecek özgün bir tarz bu. Hatt beni heyecanlandıran tuhaf bir deneyim kazanacağımı düşündüğüm türden. İlk bölüm akıp giden bir şekilde -ikinci tekli şahıs- yazılmış. Bu kısım hikayeye ısınmayı oldukça kolaylaştırıyor. Bu tarz distopik bir evren için güzel bir giriş. Ancak ikinci bölüm tam bir işkence diyebilirim. Daha önce görmediğim tuhaf bir şekilde yazılmış. Sanki gelecekteki kendisi ona hayatının hikayesini anlatıyormuş gibi. “Şöyle yapacaksın, şuraya gideceksin, şöyle hissedeceksin.” şeklinde. Bu yazı tarzı, hikayenin gidişatına adapte olmayı biraz zorlaştırıyor. Okuyucuyu yoruyor. Tamam, bu bölümü de bir şekilde bitirdik diyelim. Üçüncü bölüm de apayrı bir dünya. Röportaj havasında gerçekleştirilmiş. Gerçi bu şekilde olduğunu görünce biraz rahatlayıp kapanışı daha rahat bir şekilde yapıyorsunuz. Yine de pek tatmin etmiyor. Bu karışık yazı tarzını uzun bir spor antremanının evreleri gibi kategorize edebilirim: Isınma, egzersiz, gevşeme.

“Ama üstünlük anlatıları yalnızca kendini üstün görenleri değil, o üstünlüğe yakın olmak suretiyle yükselebileceğini düşünenleri de cezbeder, değil mi?”

Y hakkında söylemek istediğim tek bir şey kaldı. Bu da “Y – The Last Man” adlı eski bir çizgiromana gidişatı olmasa da içerik olarak oldukça fazla benzediği. Çizgiromanda dünyada tek bir adam ve evcil maymunu dışındaki tüm erkekler yok olmuş. Size de bir miktar tuhaf gelmedi mi bu durum? Tabii ki, tesadüf olmasına olanak yok. Her neyse işte. Bu bilgiyi vermemin sebebi yalnızca ilk cildini okumama rağmen çizgiromanı kitaptan daha çok beğendiğimi söylemekti. Ufak da olsa bir göz gezdirin derim.

Y – The Last Man Kapak

Sonuç olarak Y beni bir miktar hayal kırıklığına uğrattı. O olmamışlık hissini kitabın ikinci bölümünden itibaren hep hissettim. Yazarın aktarmak istediği imgeleri oldukça fazla dramatize etmesi sonucu böyle oldu büyük ihtimalle. Ya da bir erkeğin ağzından kadın egemen bir topluluğun anlatılması, daha doğrusu yazarın erkek düşünce yapısından sıyrılamaması bu düşüncemi tetikledi. Olsun. Yine de okuyan herkese değişik bir bakış açısı kazandıracağını düşünüyorum. Sonuçta bu denli enteresan kurgulu Türk distopyası bulmak kolay olmuyor. Bu arada unutmadan, kitabın kapağının teknik olarak enfes olduğunu söyleyebilirim. Gerçekten daha iyi bir kapak tasarlanamazdı.

“Sanat hayatı birebir taklit edecek diye bir kural yok.”

Y hakkında söyleyecelerim bu kadardı. Siz Y hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce kadın egemen bir toplumda işleyiş ve düzen nasıl olurdu? Bir de, Cem Akaş’ın diğer kitaplarını önerir misiniz? Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Keyifli günler.

Reklamlar

5 Comments Kendi yorumunu ekle

  1. biriktirdiklerim dedi ki:

    “Bacaklarının arasında ne olduğu önemli değil, kafanda ne olduğu, kalbinde ne olduğu önemli, neler düşündüğün, neler yaptığın, insanlara neler verebileceğin, insanlara nasıl davrandığın önemli.” 👍👏👏👏

    Liked by 1 kişi

  2. Demet Avcı dedi ki:

    Cem Akaş’ın bu kitabını okumadım, merak ediyorum aslında çok kısa zamanda edinip bakacağım; ama yazdıkların biraz önyargı oluşturmadı değil 🙂 Cem Akaş, benim çok sevdiğim bir yazar, kalemi gerçekten güçlü biri. Yapı Kredi Yayınlarından çıkmış “Olgunluk Çağı Üçlemesi” adlı bir romanı var, bu romanı tek baskı yaptı ve YKY bir daha basmıyor; ancak bulabilirsen okumanı şiddetle öneririm zira gerçekten Türkiye edebiyatına dair okunabilecek en iyilerinden biridir. Sevgilerle.

    Liked by 1 kişi

  3. Aşına Buyruk dedi ki:

    ilginç bir giriş ve harika bir son…

    Beğen

  4. meltem dedi ki:

    Cem Akaş benim severek takip ettiğim bir yazar. Olgunluk Çağı Üçlemesi’ni tavsiye ederim.

    Liked by 1 kişi

  5. Nerdesin zero, bir şeyler yaz artık da okuyalım.

    Liked by 1 kişi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s