42# Fareler ve İnsanlar – John Steinbeck

“Biz onlara benzemeyiz! Peki neden? Çünkü sen varsın benim yanımda ve ben varım senin yanında, bu yüzden işte!”


IMG_4715

Fareler ve İnsanlar
Of Mice and Men
John Steinbeck (Çeviri: Birgül Özhan)

Müjde Yayınevi

Dünya Klasikleri, Edebiyat, Tarihi
4 (5 üzerinden)

Arkadaşlık var mıdır? Arkadaşlık çıkar ilişkisi midir?

Kitabı okurken aklıma takılan sorulardan ikisi buydu. Kitapta harika ve çarpıcı bir dostluğun anlatıldığını duymuştum okuyanlardan, ancak ilerleyen sayfalarda hiç de öyle olmadığını fark ettim. Kitapta güzel işlenen arkadaşlığın yanı sıra, “üzerinden geçinme”, “faydacılık” durumlarının en acımasızı mevcuttu.

“Sana bir şey diyeyim mi? İnsan çok uzun süre yalnız kaldı mı hastalanır, yalnızlıktan hastalanır.”

Kitabın adının çevirisinden pek hoşlanmadığımı spoiler kısma geçmeden araya sıkıştırayım. Fareler ve İnsanlar’ın orijinal çevirisi “Farelerin ve İnsanların” olmalı. Bu isim bir çok yere çekilebilir olduğundan John Steinbeck’in kitabın adını bize bıraktığını gösteriyor.

“En iyi planları
Farelerin ve insanların
Sıkça ters gider.”

-Robert Burns – To a Mouse

Amerikan Edebiyatı’nın en önemli yazarlarından birisi olan Steinbeck, yapıtlarının bir çoğunu toplumsal gerçekçilik akımında yazmış. Hayatını sürdürdüğü dönemde, Kapitalizm 1929 Ekonomik buhranını yaşıyormuş ve Amerikan toplumu krizden dolayı geleceğe olan inancını ve umudunu kaybetmiş. Steinbeck, Fareler ve İnsanlar’ı, İrlandalı ünlü yazarın bir tarla faresinin bütün bir mevsim boyunca çalışıp tarlaya yaptığı yuvasının ve emeğinin bir çiftçinin tırpanıyla yıkılmasını anlatan bir şiirden esinlenmiş.

“İnsan olmak kolay değildir, hele ki ‘insanca’ yaşanabilecek bir toplum düzeni yoksa!”

(Bu kısım spoiler. Aşağıdaki alıntıdan sonraki kısım temiz.)

Kitabı okuyanlar bilir, Lennie’nin hüzünlü sonunu. George’un, Lennie’ yi vurmasının asıl sebebini kimileri, “arkadaşını korumak için yaptı” diye yorumlamakta. Elbette ki, yıllardır yanı başında olan, yemeğini, hayallerini paylaştığı adama duygusal bir yakınlık duymakta George, ama vurmasının tek ve asıl nedeni Lennie’nin onurunu korumak değil. Lennie aynı zamanda George için bir “yük”. Yani demek istediğim George, Lennie’yi vururken onu koruma düşüncesinin altına, üzerindeki yükten kurtulma, hayallerin gerçekleşmeyeceğini anlayıp kendi yolunu seçme düşüncesini de saklayıp, o tetiği çekiyor.

“İnsanın yüreğinin iyi olması için akla ihtiyacı yoktur. Bana zaten bu ikisi birlikte pek olmuyor gibi geliyor. Gerçekten akıllı bir adama bakıyorsun, hiç de iyi biri olmadığını görüyorsun.”

Oldukça karamsar bir yorum oldu ancak düşüncelerimin bir kısmını paylaştım sizinle. Kitabı okuduysanız, kendi düşüncelerinizi benimle paylaşır mısınız? Yorumuna katılıp katılmadığınızı merak ediyorum.

of-mice-and-men

Bir de Gary Sinise ve John Malkovich’in efsane performans gösterdikleri film uyarlamasını da izlemenizi tavsiye ederim.

Görüşmek üzere. ❤

8 Comments Kendi yorumunu ekle

  1. ugurcanh dedi ki:

    okuduğunuz kitapları yorumunuz ile paylaştığınız için teşekkür ederim..okumadığım kitaplarla ilgili bilgi sahibi oluyorum..yorumunuza katılıyorum..esas niyet ve maksadı anlamak her şey ve her durumda en önemlisi tebrik ederim….

    Liked by 1 kişi

    1. Z dedi ki:

      Çok sağ olun güzel yorumunuz için 🙂

      Beğen

  2. ferhatindefteri dedi ki:

    Kitabı okuyalı epey zaman oldu. Ancak hatırladığım kadarıyla sağlam bir kapitalizm eleştirisiydi hikaye ki Steinbeck’in birçok romanında görürüz bunu(İnci, Bitmeyen Kavga, Gazap Üzümleri vs.) Bireysel anlamda karakterlere odaklanıp okumamıştım onların hikayesini. İşçilerin mecbur bırakıldıkları hayat ve o dar alandaki dünyalarını olabildiğince çarpıcı biçimde anlatmaya çalışmıştı Steinbeck. Bir daha okusam iyi olacak galiba. Değerlendirme yazın da çok bilgilendirici ve keyifli olmuş. Tebrik ederim.

    Liked by 1 kişi

    1. Z dedi ki:

      Teşekkür ederim güzel yorumun için. Kitabı okuduğum ruh halinin de etkisiyle karakter analizine daha çok ağırlık verdiğim doğrudur. 😁

      Beğen

  3. Şeker dedi ki:

    Steinback göçmen bir ailenin ırgat olarak çalışan çocuklarından bir tanesi. Kapitalist düzende yeni bir hayat için ABD ye gelmişler fakat yaşamları daralan ekonomi ile beraber daha da bozulmuş. Kendisi sağda solda karın tokluğuna çalışanlar ile beraber yaşadığından kitaplarındaki ilk hedefi çalışan emekçilerin hayali; Yani kendi topraklarının sahibi olmak.

    İkinci bakacağımız yer ise 1929 büyük buhran. Dünya piyasasında kapitalizmin sıkışması ve yönetici şirketlerin piyasayı manipüle edip hortumlamaları sonucu işsiz kalan milyonlarca insan var. ABD Kapitalizmi bu yıllardan sonra zayıflayıp kabuğuna çekilirken sömürdüğü ülkeler fırsat ile beraber tek tek isyan bayrağı açarak devrimsel hamlelere geçecekler. Dünyada serbest piyasa canavarlığının ne sonuçlar doğurduğunu gören devletler Keynes politikalarına geçecek ve daha sosyal eşitlikçi, çalışma saatlerini düşürücü, toprak reformunu yapıcı, eşitlik ve insan haklarına vs. katılacaklar. Bizim babalarımızın ve ülkemizde yakın dönemde yararlandığı bu sosyal haklar işte bu Keynes hakları. Neyse bizim gelecek karanlık girmeyelim oralara.

    İşte bu buhranın canlı şahidi olan ve ayrıca dünya sosyal politikalarında devrimcilik ile tanışan yazarımız kitapta da toprak sahibi olmak isteyen fakat baskı düzeninde ve yetersiz bilgi/kültür/eğitim ile bunun mümkün olmayacağını bize hafiften yansıtıyor. Kurgu yukarıda anlattığım konu üzerine yani.

    Hoşçakalın.

    Liked by 1 kişi

    1. Zerrin Ünalan dedi ki:

      Okuduğum tüm kitapların yazarlarını araştırma gibi bir huyum olduğundan yazdıklarını biliyorum. Beni geren kısma değindim sadece. O kadar güzel anlatmışsın ki yazını kendi yazımla değiştirmek istiyorum şu an 😁 Teşekkür ederim.

      Beğen

  4. Şeker dedi ki:

    Lütfen sadece konunun daha iyi anlaşılması için bildiklerimi yazıyorum. Yorumlarım biraz uzun olur genellikle. Rahatsız olursan söyleyebilirsin. Genelde böyle anlatınca kızarlar çünkü.

    Liked by 1 kişi

    1. Zerrin Ünalan dedi ki:

      Kızacak ve rahatsız olacak bir durum yok. Fazladan birkaç bir şey öğreniyoruz. Fena mı? 😁

      Liked by 1 kişi

Şeker için bir cevap yazın Cevabı iptal et

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s