42# Fareler ve İnsanlar – John Steinbeck

“Biz onlara benzemeyiz! Peki neden? Çünkü sen varsın benim yanımda ve ben varım senin yanında, bu yüzden işte!”


IMG_4715

Fareler ve İnsanlar
Of Mice and Men
John Steinbeck (Çeviri: Birgül Özhan)

Müjde Yayınevi

Dünya Klasikleri, Edebiyat, Tarihi
4 (5 üzerinden)

Arkadaşlık var mıdır? Arkadaşlık çıkar ilişkisi midir?

Kitabı okurken aklıma takılan sorulardan ikisi buydu. Kitapta harika ve çarpıcı bir dostluğun anlatıldığını duymuştum okuyanlardan, ancak ilerleyen sayfalarda hiç de öyle olmadığını fark ettim. Kitapta güzel işlenen arkadaşlığın yanı sıra, “üzerinden geçinme”, “faydacılık” durumlarının en acımasızı mevcuttu.

“Sana bir şey diyeyim mi? İnsan çok uzun süre yalnız kaldı mı hastalanır, yalnızlıktan hastalanır.”

Kitabın adının çevirisinden pek hoşlanmadığımı spoiler kısma geçmeden araya sıkıştırayım. Fareler ve İnsanlar’ın orijinal çevirisi “Farelerin ve İnsanların” olmalı. Bu isim bir çok yere çekilebilir olduğundan John Steinbeck’in kitabın adını bize bıraktığını gösteriyor.

“En iyi planları
Farelerin ve insanların
Sıkça ters gider.”

-Robert Burns – To a Mouse

Amerikan Edebiyatı’nın en önemli yazarlarından birisi olan Steinbeck, yapıtlarının bir çoğunu toplumsal gerçekçilik akımında yazmış. Hayatını sürdürdüğü dönemde, Kapitalizm 1929 Ekonomik buhranını yaşıyormuş ve Amerikan toplumu krizden dolayı geleceğe olan inancını ve umudunu kaybetmiş. Steinbeck, Fareler ve İnsanlar’ı, İrlandalı ünlü yazarın bir tarla faresinin bütün bir mevsim boyunca çalışıp tarlaya yaptığı yuvasının ve emeğinin bir çiftçinin tırpanıyla yıkılmasını anlatan bir şiirden esinlenmiş.

“İnsan olmak kolay değildir, hele ki ‘insanca’ yaşanabilecek bir toplum düzeni yoksa!”

(Bu kısım spoiler. Aşağıdaki alıntıdan sonraki kısım temiz.)

Kitabı okuyanlar bilir, Lennie’nin hüzünlü sonunu. George’un, Lennie’ yi vurmasının asıl sebebini kimileri, “arkadaşını korumak için yaptı” diye yorumlamakta. Elbette ki, yıllardır yanı başında olan, yemeğini, hayallerini paylaştığı adama duygusal bir yakınlık duymakta George, ama vurmasının tek ve asıl nedeni Lennie’nin onurunu korumak değil. Lennie aynı zamanda George için bir “yük”. Yani demek istediğim George, Lennie’yi vururken onu koruma düşüncesinin altına, üzerindeki yükten kurtulma, hayallerin gerçekleşmeyeceğini anlayıp kendi yolunu seçme düşüncesini de saklayıp, o tetiği çekiyor.

“İnsanın yüreğinin iyi olması için akla ihtiyacı yoktur. Bana zaten bu ikisi birlikte pek olmuyor gibi geliyor. Gerçekten akıllı bir adama bakıyorsun, hiç de iyi biri olmadığını görüyorsun.”

Oldukça karamsar bir yorum oldu ancak düşüncelerimin bir kısmını paylaştım sizinle. Kitabı okuduysanız, kendi düşüncelerinizi benimle paylaşır mısınız? Yorumuna katılıp katılmadığınızı merak ediyorum.

of-mice-and-men

Bir de Gary Sinise ve John Malkovich’in efsane performans gösterdikleri film uyarlamasını da izlemenizi tavsiye ederim.

Görüşmek üzere. ❤